Stoma Torbası Değişimi ve Bakımı yapmadan önce birkaç önemli hatırlatma yapalım !

Stoma: Küçük delik anlamına gelir.
Kolostomi: Kalın barsakların geçici olarak batına ağızlaştırması işlemidir.
Çekostomi: Travma, perforasyon veya kanser nedeniyle çekumun cerrahi ağızlaştırılması.
İleostomi: Genellikle sağ alt kadranda ince barsaklara açılan cerrahi ağızlaştırma.
Pasta: Stoma bakımında kullanılan krem.
Ostomi Torbası: Gaitayı toplamak için özel üretilmiş ürünlerdir.

Şimdi sizlerle stoma bakımı ve torba değişimini inceleyelim.

Stoma Bakımı ve Stoma Torbası Değişimi

1. Malzemeleri Hazırlayın!

1. Hastaya uygun kolostomi torbası
2. Makas
3. Gerekirse kolostomi pastası
4. Temizleme mendilleri
5. Gerekirse yara örtüsü
6. Kare gaz
7. Ilık su / Distile su
8. Kolostomi adaptörü
9. Atıkların atılacağı uygun poşet
10. Non steril eldiven
11. Böbrek küvet

2. Hastayı uygulama hakkında bilgilendirin.

3. İşlem için hastanızdan izin alın.

4. Malzemeleriniz için uygun ve temiz bir alan seçin

5. Ellerinizi yıkayın, eldiven giyin

6. Hastanıza uygun pozisyon verin.

Bunu yaparken mahremiyetine özen gösterin

(Hasta sırt üstü yatar pozisyona getirilir. Eğer işlemi hasta kendisi yapacak ise oturur pozisyonda
olması sağlanır.) Hasta bakımında temel hedef hastanın bağımsız olarak bakımını evde de
yapabilmesini sağlamaktır.

7.Torbayı değiştirirken bölgenin altına hasta altı serme koyun.

8. Adaptörü üst kısmından başlayarak yavaşça yukarıdan aşağıya doğru deriden ayırın.

(Bu esnada adaptörün deriden ayrılması zor oluyorsa çevresini ılık su ile ıslattıktan sonra adaptörü çıkarmaya başlayın.)

9.Islatılmış sıkılmış kare gaz ile stomanın etrafını silin.

• Böbrek küvet içeresine ılık su / distile su koyup kare gazları içinde ıslatın. Islatılmış
  sıkılmış kare gaz ile stomanın etrafını silerek tamamen temizleyin. Temizleme işleminiz
  bitince stomanın etrafını kuru kare gaz ile tamamen kurulayın.
• Silme işlemi için temizleme mendilleri de kullanılabilir. Stomanın etrafının kuru olması, temiz olan adaptörün yapışması için önemlidir. Temizlikten sonra stomanın etrafının kuru olduğundan emin olun.
• Stoma, stoma çevresi, cilt bu basamakta komplikasyonlar açısından gözlemlenir.
• Ciltte tahriş varsa koruyucu olarak hekim bilgisi dahilinde yara örtüleri kullanın.
• Ciltte fazla tüy varsa traşını yapın.

10. Eldivenlerinizi değiştirin.

11. Stomanın çapının kaç mm olduğunu stoma cetveli yardımıyla ölçün.

• Uygun olan ölçü; torbanın kenarı ile stoma arasında 2mm boşluk olmasıdır. Bu mesafe önemlidir çünkü çok dar olursa stoma adaptörü bası yaparak stomayı tahriş eder, geniş olursa stama etrafındaki deri açıkta kalır ve dışkı deriye bulaşarak tahrişe yol açar
• Torba değişimi esnasında stomanın etrafının kuru kalmasını sağlamak için, üzerini küçük kuru bir karegaz koyabilirsiniz.

12. Hazır kesilmiş adaptör varsa uygun ölçüde olanı kullanın.

Kesilebilir adaptör kullanıyorsanız stomanın ölçtüğünüz çapına göre, ucu eğri bir makas yardımıyla adaptörü kesin.

13. Kestiğiniz adaptörün yapışkan kısmındaki kağıdı çıkarın ve iç kısmına diş macunu kalınlığında “pasta” sürün.

(Pasta stoma ile torba arasında engel olup sızıntıyı önler. Pastanın görevi stoma etrafındaki deriyi
dışkıdan korumaktır.)

14. Ortadaki delik stomayı içine alacak şekilde adaptörü cilde yerleştirin.

Elinizin ısısı adaptörün daha iyi yapışmasını sağlayacağmızdan, parmağınızı yarım dakika adaptörün üzerinde gezdirin. Adaptör vücut ısısına ulaştıkça yumuşayacak ve daha kolay şekillendirilebilir bir hal alacaktır.

15. Adaptörün orta kısmını yerleştirdikten sonra kenarlarındaki yapişkan kağıtları da kaldırarak adaptörü, tam olarak cilde yapıştırın.

16. Adaptöre uygun stoma torbasını bir noktadan başlayarak dairesel hareklerlerle adaptöre yerleştirin.

17. Kontrol Edin!

Adaptöre torbayı yerleştirdikten sonra kendinize doğru hafifçe gererek iyice yerleşip yerleşmediğini kontrol edin. Eğer alttan boşaltmalı bir torba takıyorsak işlem bitiminde torbanın klembini kapatın. Torba üzerinde bulunan gaz filtresi uygun olan kısma yerleştirilir.

18. Atıkları uygun atık torbalarına atın.

Eldivenlerinizi çıkarın, ellerinizi yıkayın. Torba değişimi, stama bakımı ve gözlemlerinizi kaydedin.

Hazırlayanlar: Hicran Şimşek , Ayşegül Toraman
Acıbadem Kayseri Hastanesi Acıbadem Sağlık Grubu Onkoloji Sorumlu Hemşiresi Eğitim&Gelişim Hemşiresi

Yeniden Derleme: Bilim Gemisi

Stoma Torbası Değişimi ve Stoma Bakımı Nasıl Yapılır? yazısı ilk önce Bilim Gemisi üzerinde ortaya çıktı.

Robotik Cerrahi Nedir?

Bu soruların cevaplarına geçmeden önce uzay teknolojilerinin günlük hayatta kullanımı ile ilgili en güzel örneklerden biri bu teknolojinin tarihçesine bir göz atalım.

Tarihçesi

Robot kelimesi, tarihte ilk defa  Karel Čapek’in (Karel Çapek olarak okunur) 1920 yılında yazmış olduğu Rossum’s Universal Robots adlı eserinde yer almıştır. İlerleyen yıllarda bilim kurgu – futuristik filmlerin vazgeçilmez kahramanı olan robot terimi  böylece tüm dünyada kullanılmaya başlandı.

1970 yılına geldiğimizde Robotik Cerrahi olarak isimlendirdiğimiz bu ifadenin baş aktörü NASA, bir çalışma başlattı.

Heyecan verici bir fikir ile başlayan bu çalışmanın amacı uzayda sağlık sorunu yaşayan bir astronotu uzaktan kumanda ile tedavi etmekti.

Sene 1977…

Aradan 7 yıl geçer ve 1977 yılında, da Vinci Robotik Cerrahi sistemi adı verilen bir prototip ortaya çıkarırlar. Bu prototip 2000 yılında FDA (Food & Drug Administration – Gıda ve İlaç Dairesi) tarafından onay alır ve  bu alanda ilk ve tek robotik sistem ünvanını kazanır.

Maalesef hayır! Çünkü uzaktaki bir hastada oluşabilecek bir komplikasyona acil bir müdahale gerekebilir. Böyle bir durumda  dünyada bulunan bir cerrahın uzaydaki hastaya müdahele etme şansı olmayacağına göre durum karmaşık bir hal alır.  Astronot bu durumdan dolayı öldüğünde hukuki sorumluluktan oluşacak boşluktan dolayı da ayrıca buna izin verilmemiştir.

Bu durumu örnek olay haline getirecek olursak;

Mars gezegeninin 15 yılda bir dünyaya en yakın konuma geldiğini biliyoruz. 31 Temmuz 2018 de en yakın olan konum yaklaşık 58 milyon km. Dünyadan Mars’a gönderilecek bir sinyalin ortalama 5-8 dkk. arası sürdüğünü düşünürsek en iyimser haliyle bakıldığında bile bu mesafedeki bir insanı uzaktan kumandalı robotla ameliyat etmek pek mümkün görünmüyor. Çünkü bir iç kanama durumu gerçekleştiğinde acil olarak 3-4 dakika içinde müdahele edilmesi gerekmektedir.

Robotik Ameliyat Nasıl Yapılır?

Bilime ve Bilim Kurgu Filmlerine olan ilgi ve alakamız her ne kadar bize bu soruları sormamızı sağlasa da peşinen söyleyelim: Ameliyatı robotlar yapmıyor ve bu işin arkasında bir yapay zeka yok…

daVinci sisteminde  3 bölümden oluşan cerrahi ekipman bulunmaktadır. Bunlar:

• Cerrahın oturarak ameliyatı gerçekleştirdiği bir cerrah konsolu.
• 3 boyutlu görüntü veren kamera ve 540 dereceye dönebilen robotik kollar.
• Görüntü Sistemi.

“Konsol” kısmı cerrahın oturduğu kısımdır. Konsoldan hastanın vücudunu 3 boyutlu ve yüksek çözünürlükte en az 10 kat büyüklükte görüntüler. Cerrah burada robotik kolları kontrol eden bölümlere parmaklarını yerleştirerek robotik kolları yönetir.

“Robot kolları” kısmı ile ameliyat gerçekleştirilir. Ortada bulunan robot gözlerine 3D boyut teleskop ve kameralar entgre edilir. Diğer kollara da amaca uygun faklı cihazlar eklenerek ameliyat gerçekleştirilir.

“Görüntü sistemi” ışık kaynağını ve kameran sisteminin bulunduğu alandır. Ayrıca Kule ismi de verilmektedir.

Robotik Cerrahinin Avantajları ve Dezavantajları

Robotik cerrahi ameliyatlarının diğer ameliyatlara göre avantaj ve dezavantajlarını sıralayacak olursak…

Avantajları:

• Batın  gazla şişirilme yapılması ve 3 boyutlu kameralar sayesinde daha az kan kaybı oluşur.
• Ameliyat kesilerinin küçük ve az olmasından dolayı yatış süresi daha kısadır.
• Sonda süresi daha kısadır.
• Daha az ağrı hissedilir.
• Cinsel yaşama erken dönüş sağlanır.
• idrar kontrolü daha hızlı sağlanır

Dezavantajları:

• Maliyetin hasta ve hastane açısında yüksek olması
• Dokunma hissinin olmaması doktorun görsel işaretleri takip etmek zorunda kalması
• Anında müdahelede gecikme yaşanabilmesi
• Ameliyat sırasında hasta pozisyonunun değiştirilmesinin zor olması

Robotik Cerahi  (daVinci) Ameliyatları  ve Kullanım Alanları Nelerdir?

da Dinci Robotik Cerrahi Sistemi ameliyatları ve kullanım alanlarını listeleyecek olursak:

Ürolojik Cerrahi

• Böbrek Kanseri
• Böbrek Nakli (Alıcı Verici)
• Mesane Kanseri
• Prostat Büyümesi
• Prostat Kanseri
• Böbrek Üstü Tümörü
• UPJ Darlığı ve Piyeloplasti

Jinekoloji Cerrahi

• Rahim ve rahim ağzı kanseri
• Çikolata Kisti
• Rahim Sarkması
• Miyom ameliyatları
• Histerektomi (Rahmin alınması ameliyatı)
• Sakrokolpopeksi (Sarkan Vajianın Düzeltilmesi),
• Tüp Cerrahisi (Yumurtalık- rahmin arası kanalın düzeltilmesi)

Genel Cerrahi

• Kolon Kanseri
• Rektum Kanseri
• Temek Borusu Kanseri
• Mide Kanseri
• Fıtık Onarımı
• Reflü
• Safra Kesesinin Alınması
• Böbrek Üstü Bezi Tümörü

Kalp ve Damar Hastalıkları

• Mitral Kapak Onarımı
• By-Pass Ameliyatı
• Ritim Bozukluğu
• Sağ Kapak, Sağ ve Sol Kulakçık Bozukluğu
• Delik Tamiri

Kulak Burun Boğaz

• Bademcik tömürleri
• Dil kökündeki tümörler
• Geniz, damak, yanak, yutakta bulunan tümörler
• Gırtlak tümörleri, kistleri ve kanserleri.
• Uyku apnesi sendromu
• Hormala

Obezite Cerrahisi

• Gastrik by-pass ameliyatları
• Mide Küçültmesi
• Tüp Mide (Gastrik Sleeve)
• Duodenal Switch

Göğüs Hastalıkları

• Akciğer rezeksiyonu
• Yemek borusu ameliyatları

Robotik Cerrahi Yapan Hastaneler

İstanbul, Ankara, İzmir ve Diğer illerde Robotik Cerrahi Yapan Hastanelerin listesi:

Robotik Cerrahi Ameliyat Ücreti

Robotik Cerrahi Ücreti dolar kuru üzerinde belirlenmektedir.  Günümüzde cerrahi uygulamada kullanılan bu sistem tek bir firmaya (da Vinci Surgery) ait olduğundan bu alanda rekabet olmadığından fiyatlar çok fazla değişkenlik göstermemektedir. Robotik cerrahi ücreti belirlenirken hastane masraflarına ek olarak robotik sistem yatırımı, yıllık bakımı, robot kolları ücreti de göz önüne alınmaktadır.   Bu nedenle robotik ameliyat maliyeti klasik cerrahi yöntemlere göre  daha yüksektir.

Robotik Cerrahi Ücreti hastalığa ve yapılacak olan işleme göre değişmektedir. Bunlar ne tür işlemler derseniz aşağıda bazı üroloji kanserler için hazırladığımız örnek tabloyu inceleyebilirsiniz.

Prostat Kanseri Robotik Cerrahi Ameliyatı Ücreti

Prostat kanseri robotik cerrahi ameliyat ücreti belirlenirken baz alınan kıstaslar:

• Radikal cerrahi mi yapılacak?
• Cinsel fonksiyon için sinir koruma yapılacak mı?
• Sinir koruma sağ ve sol yanda iki taraflı mı, yoksa tek taraflı mı uygulanacak?
• Sinir  koruma yapılırken, cerrahi sırasında patolojik inceleme yapılacak mı?
• Lenf bezleri genişletilmiş şekilde mi çıkartılacak?
• Eş zamanlı başka cerrahi (örnek kasık fıtığı onarımı) uygulanacak mı?

Mesane Kanseri Robotik Cerrahi Ameliyatı Ücreti

Mesane kanseri robotik cerrahi ameliyat ücreti aşağıdaki kıstaslara göre değişkenlik gösterebilmektedir.

• Radikal cerrahi mi yapılacak mı?
• Cinsel fonksiyon için sinir koruma yapılacak mı?
• Sinir koruma sağ ve sol yanda iki taraflı mı, yoksa tek taraflı mı uygulanacak?
• Sinir  koruma yapılırken, cerrahi sırasında patolojik inceleme yapılacak mı?
• İnce barsaktan yeni mesane mi yapılacak?
• İnce barsaktan karına torba mı bağlanacak?
• Lenf bezleri genişletilmiş şekilde mi çıkartılacak?
• Eş zamanlı başka cerrahi (örnek kasık fıtığı onarımı) uygulanacak mı?

Böbrek Kanseri Robotik Cerrahi Ameliyatı Ücreti

Böbrek kanseri robotik cerrahi ameliyat ücreti belirlenirken baz alınan kıstaslar:

• Radikal cerrahi olacak mı?
• Tümör çıkartılıp, sağlam börek kısmına koruma yapılacak mı?
• Böbrek atar damarı tek mi, selektif mi kapatılarak ameliyat uygulanacak?
• Lenf bezleri çıkartılacak mı?
• Eş zamanlı başka cerrahi (safra kesesi, böbrek taşı gibi) uygulanacak mı?

Testis Kanseri Robotik Cerrahi Ameliyatı Ücreti

Testis Kanseri Robotik Cerrahi Ameliyatı Ücreti belirlenirken öncelikle tedavi yöntemi belirlenir. Bu yöntemler için bir maliyeniz oluşur.

• Klinik evresi (Evre-1 mi? Evre-2 mi?)
• Biopsi patolojik özellikleri (lenfovasküler invazyon gibi risk faktörü var mı?)
• Serum testis tümör markerleri (beta-HCG, AFP, LDH) değeri
• Tümörün organa sınırlı olma ihtimali
• Testis kapsülü aşmış olma olasılığı
• Lenf bezlerine yayılmış mı

Bu maliyetlerle birlikte aşağıdaki durumlar göz önüne alınır:

A. Evre-1 evreleyici amaçlı RPLND cerrahisi mi yapılacak?

• Boşalma fonksiyonu için sinir koruma yapılacak mı?
• Sinir koruma sağ ve sol yanda iki taraflı mı, yoksa tek taraflı mı uygulanacak?
• Sinir  koruma yapılırken, cerrahi sırasında patolojik inceleme yapılacak mı?

B. Evre-2 Kemoterapi sonrası kitlenin çıkartılması amaçlı cerrahi mi yapılacak?

• Boşalma fonksiyonu için sinir koruma yapılacak mı?
• Kitle ile beraber başka organ çıkartılacak mı?
• Cerrahi sırasında kalp damar cerrahisi ile damar yaması yapılacak mı?

Robotik Cerrahi SGK Kapsamında Yapılıyor mu?

Robotik Cerrahinin SGK kapsamına alınması 21 Ocak 2012 tarihli Resmi Gazetede yayımlandı. Resmi Gazetede yer alan maddeye göre, robotik cerrahi ile yapılan bazı ameliyatlar ücretsiz hale getirildi. Bu kapsamdaki ameliyatlar şu şekildedir:

• Kalp kapak tamiri,
• By-pass,
• Ağız tümörleri,
• Böbrek tümörü,
• Prostat kanseri

Robotik Cerrahi Nedir? Ameliyatlar, Hastane Fiyatları yazısı ilk önce Bilim Gemisi üzerinde ortaya çıktı.