Nobel Matematik Ödülü Neden yok sorusuyla ilgili gıybete başlamadan bilgilerimizi tazeleyelim.

Alfred Nobel Kimdir?

Alfred Nobel doğduğunda babası iflas etmişti. Ailesinin maddi durumu iyi değildi.  Zaman içerisinde Nobel’in annesi bakkal işletmeye başladı. Babası Immanuel Nobel  ise, Nobel Atölyesi açmıştı. Zaman içerisinde babasına Allah yürü ya kulum der ve parayı  bulur. St. Peterburg’da büyük bir başarı kazanır ve Rus ordusu için silah üretmeye başlar.

Nobel babasından gelen zenginlikle beraber özel öğretmenler tarafından eğitilir. Özellikle dil ve edebiyat alanında iyi eğitim görür. İngilizce, Fransızca, Almanca, Rusça ve İsveççe öğrenir. Pariste dönemin ünlü kimyageri T.J Pelouze ile tanışır ve onun laboratuvarında çalışmaya başlar.

Nitrogliserin

Nobel bu dönemlerde nitrogliserini keşfeden İtalyan kimyager Ascanio  Sobrero ile tanışır. Basınç ve sıcaklığın etkisiyle kolayca patlayan Nitrogliserin baruta göre daha güçlü bir patlayıcıydı. Ancak  basınç sıcaklık ilişkisi bu keşfin sınırlılıklarındaydı.

Zor Günler

Sene 1982. Kırım savaşı biter. Rus ordusu Immanuel Nobel’den silah alımını durdurur ve işler kötüye gider. Atölyesinde sinek avlayan baba Nobel, iflas eder dükkanı kapatır ve St.Peterburg’a geri döner. Bizim Alfred Nobel ise Stokholm şehrine gider. Kardeşi Emil de yanında gelir.

Kardeşi Patlamada Ölür

1864 yılında Nitrogliserin ile ilgili çalışmalar yapan Nobel’in çalışmaları sırasında bir patlama meydana gelir. Kardeşi Emil ve 4 kişi yaşamını yitirir. Bu durumdan dolayı Nobel’in Stokholm şehri içinde çalışma yapması yasaklanır. Bunun üzerine Alfred Nobel Mälaren Gölü etrafında merdiven altı çalışmaya başlar.

Dinamitin ve Barutun Keşfi

1865 yılında tekrar bir patlama yaşar ve laboratuvarı yıkılır. Ardından 1865 de yeni fabrika kurur daha sonra ikincisini de açar. 1864 yılında başlamış olduğu çalışmalar meyvesini verir ve dinamiti  ve barutu bulur. 1877 yılında Balistit isimli bir çeşit barut tasarlar. 1879 da dumansız barutu bulur.

Alfred Nobel 1869 yılında beyin kanaması ölür.  Arkasında pek iyi konuşan olmadı. Hatta bir gazete ölümünden sonra kendisiyle ilgili atmış olduğu bir manşette “Ölüm Taciri Öldü  (Le marchand de la mort est mort) ”  ifadelerini kullanır.

Alfred Nobel’in Vasiyeti

Ardımdan bıraktığım gayrimenkul ve servetimin tamamı, aşağıdaki şekilde dağıtılacaktır. Kapital, emniyetli bir şekilde fon’da toplanmalıdır. Bu fon’un geliri her yıl insanlığa en büyük hizmeti yapan kişilere dağıtılmalıdır. Bu gelir beş ana bölüme ayrılmalı ve aşağıdaki şekilde dağıtılmalıdır. Bir kısım fizik sahasında en büyük keşfi yapan kişiye verilmelidir. Bir kısım kimya sahasında en büyük keşfi yapan kişiye verilmelidir. Bir kısmı fizyoloji ya da tıp alanında en büyük keşfi yapan kişiye verilmelidir. Bir kısım edebiyat sahasında en büyük eseri yazan kişiye verilmelidir. Bir kısım milletlerarası barış ve kardeşlik için en büyük çalışmayı yapan kişiye verilmelidir. Fizik ve kimya konusundaki keşifler, İsveç ilim konseyince değerlendirilmelidir. Tıp konusundaki çalışmalar Stockholm’deki Caroline Enstitüsü tarafından değerlendirilmelidir. Edebiyat ve barış konusundaki mükafatlar Norveç parlementosu tarafından seçilen beş kişilik bir heyet tarafından değerlendirilmelidir. En büyük ve kesin arzum mükafatlar adaylara dağıtılırken kesinlikle milliyet ayrımı yapılmamasıdır. En mühimi, mükafatı alacak şahıs bir İskandinavyalı da olabilir, olmayabilir de.

27 Kasım 1895, Alfred Bernard Nobel…

Neden Matematik Alanında Ödül Yok?

Özellikle fizik ve kimya dallarında ödüllerin dağıtılması akla Nobel matematik ödülü neden yok sorusunu getiriyor. Bu konudaki yaygın söylentiler şu şekilde:

1. Söylenti; İsveçli kimyager Alfred Nobel, kendi adına bilim ödülü konulmasını vasiyet ederken, kıskançlık yüzünden matematiği dışlamıştı. Çünkü karısı kendisini Ord. Prof. Gosta Mittag-Leffler adlı matematikçiyle aldatmıştı.

Fakat Nobel’in hiçbir zaman evlenmemiş olması, bu söylentinin doğru olma ihtimalini ortadan kaldırıyor. Karısı olmasa da sevigilisiyken aldatılmış olması da bir soru işareti.

2. Söylenti; Viyanalı metresi Sophie Hess, bir matematikçiye aşık olduğu için Nobel’in evlenme teklifini geri çevirmişti.

3. Söylenti; Nobel matematiğe pek önem vermiyordu, insanlığın yararına eserler verecek pratik bir bilim dalı olarak görmüyordu. Alfred Nobel, kendisine ilgi duyan alanlar için ödüller hazırladı. Matematik onlardan biri değildi.

4. Söylenti; O dönemde İsveç Monarch Oscar II tarafından verilen prestijli bir matematik ödülü vardı. Alfred Nobel kralla rekabet etmek istemedi.

5. Söylenti; Alfred Nobel “pratik” buluşlar için insanları ödüllendirmek istiyordu. Matematiğin çok teorik olduğunu düşündü.

Nobel Matematik Ödülü Neden Yok? yazısı ilk önce Bilim Gemisi üzerinde ortaya çıktı.

TANRI ZAR ATAR MI?

Tanrı zar atmaz, tanrı hiçbir şeyi tesadüfe bırakmaz diyerek metaforik bir cümle ortaya atan Albert Einstein ne demek istiyordu. Albert Einsetin haklı  mıydı?

Albert Einstein evrenin olasılıkla çalıştığını hiçbir zaman kabul etmedi, 1927’de Solvay Konferansı’nda kuantum kuramı üzerine konuşurken tarihi bir cümle kurdu: Tanrı hiçbir şeyi tesadüfe bırakmaz, çünkü Tanrı zar atmaz.

Albert Einstein Tanrı zar atmaz derken ne anlatmak istiyordu?

Einstein tanrı kavramını bu sözünde sadece metaforik olarak kullanmıştır.

Bu sözüyle atomsal süreçlerde şansın belirleyici olamayacağını hiçbir olayın tesadüf olmadığını doğada bir dengenin ve düzenin olduğunu anlatmak istiyordu. Einstein gerçekliğin derinliklerinde olasılık ya da rastlantısallık olabileceğine hayatı boyunca inanmamıştı.

STEPHAN HAWKİNG : Einstein Tanrı zar atmaz derken hatalıydı

Einstein bu sözü bilim dünyasında tartışmalara sebep oldu nitekim Stephan Hawking bu konu hakkında şöyle söylüyordu : “Einstein, bu sözüyle hatalıydı. Kara deliklerin varlığı, Tanrı’nın yalnızca zar atmakla kalmadığını, ayrıca gözleri kapalı oynadığını ve ara sıra da zarları görülemeyecek yerlere atarak bizi şaşırtıyor.”

Oysa Albert Einstein “Tanrı zar atmaz” derken kararlıydı. Tesadüflerin sadece bilgi eksikliğine dayalı olduğunu düşünüyor, gördüğümüz belirsizliğin ardında kesinlikle yasalara bağlı, bilimin henüz keşfedemediği bir düzen olduğunu söylüyordu.

NİELS BOHR: Tanrı’ya ne yapmasını gerektiğini söylemekten vazgeç.

Kuantum kuramının atom yapısının belirlenmesinde ilk kez kendi adıyla anılan atom modelini oluşturan Niels Bohr ise Einstein’a cevap olarak: “Artık Tanrı’ya ne yapmasını gerektiğini söylemekten vazgeç.” demiştir.

SOSYOLOG BAUMANN: Tanrı Poker Bile Oynar

Sosyolog aynı zamanda filozof olan Baumann: “Biliyorum Einstein tam bir çok bilmişti. Tanrı zar atmakla kalmaz kalmaz aynı zamanda rulet oynamaya da bayılır. Hatta bazen poker bile oynar. Kumarbaz olmadan insan gibi bir şeyin yaratılabileceğine inanabiliyor musunuz?” diye yanıt verdi.

Belirsizlik Yasası’nı savunan kuantum fizikçileri ise Einstein’e “Tanrı’nın ne yapabileceğini bilemeyiz” cevabını vermiştir.

FİZİK PROFESÖRÜ WALTER LEWİN: Einstein yanılmıştı!

Fizik hocalarının süper starı olarak bilenen ünlü fizikçi Walter Lewin:

Kuantum mekaniğinden önce fiziğin belirleyici olduğuna inanılıyordu, yani bir deneyi yüz kere yaparsanız, yüz kere tam aynı sonucu elde edeceğiniz düşünülüyordu. Şimdi bunun doğru olmadığını biliyoruz. Kuantum mekaniği olasılıklarla ilgilenir -kesinlikle değil- Bu o kadar şok edici bir şeydi ki Einstien bile asla kabul etmedi. “Tanrı zar atmaz.” onun ünlü sözüydü. Eh, Einstein yanılmıştı!

EİNSTEİN’E KARŞI 100 YAZAR

Eintein’e Karşı 100 Yazar adlı kitap yayınlandığı zaman ise Albert Einstein ‘’Eğer haksız olsaydım, yalnızca bir tanesi yeterdi’’ diye karşılık vermiştir.

Tanrı Zar Atmaz Diyen Albert Einstein Haklı mı? yazısı ilk önce Bilim Gemisi üzerinde ortaya çıktı.

Edison mu Tesla mı? Sol köşede Thomas Edison, Amerika’nın en ünlü mucidi ve sağ köşede Nikola Tesla, dahi bir göçmen… İki adam çarpışmak üzere, Dünya’yı aydınlatacak bir gösteri bu. Bütün Dünya sonunda elektriğe kavuşacak…

Edison mu Tesla mı?

Edison mu Tesla mı? diye düşünürken bu işin aslına bir bakalım.

1880’lerde New York, çığır açan yepyeni bir enerji kaynağı üzerinden çıkan kavganın merkezi: Elektriğin. O ana kadar evlerin çoğu kerofen lambalarla aydınlanıyordu. Ama elektrik artık Dünya’yı aydınlatmak üzere. Birbirine rakip 2 dağıtım sistemi var: Doğrudan akım ve alternatif akım.

Doğrudan akımda yana olanların başında ampulün   mucidi  Thomas Edison var.

Alternatif akımın tarafında ise geleceği gören dahi: Nicola Tesla.

Akımlar savaşı bu iki devin çarpışmasına sahne olacak. Bu savaştan galip çıkan elinde modern Dünya’nın anahtarını tutacaktır.

 Edison 1876’da New Jersey’de çığır açan bir laboratuvar kurar. Bu laboratuvar sadece icat ettiği şeylerle değil, icat yapmanın metotlarını da ortaya koyduğu için devrimciydi.

 Edison icat sürecinin akışını elde tutmak istiyordu. Her şeyin son derece düzenli bir şekilde yapılması gerektiğini düşünüyordu. Hiyerarşinin en tepesinde ise kendisi vardı. Altındaki kişiler, müdürleriyse yapılan icatları sanayinin temposuna göre üretiyordu. Çok iyi bir şey icat etsen bile patenti senin adına değil Edison’un yada şirketin adına çıkıyordu.

‘’İlerleme var mı baylar? Başarının en kesin yolu, daima bir kez daha denemektir.’’  –Thomas Edison

Edison oyun değiştirecek bir icat üzerine yatırım yapar. Çok uzun ömürlü yanmayan ampul. Burda kesin olmayan ampulde  hangi flementin kullanacağıydı. Edison tek bir şey biliyordu, yeni icadı enerjiyi doğrudan akımdan alacaktı. Doğrudan akım, dalgalı akıma göre daha popülerdi. Dalgalı akımdan da eskiydi çünkü 19. yy’nın ortasında batarya kullanımından türetilmişti. Bütün bataryalar doğrudan akım üretiyordu. Akım tek yönde hareket ediyordu. Birçok kişi batarya ile çalışmaya alışmıştı. Elektrikli olan her şey, batarya ile çalıştığı için doğrudan akım bunlara enerji sağlamak için en akıllı yol gibi görünüyordu.

Edison doğrudan akımla çalışan bir ampul icat etmek için uğraşırken , sır bir genç olan Nicola Tesla alternatif akım üzerine yoğunlaşmıştı. O dönemde alternatif akım üretmek çok daha zordu ve karmaşık mühendislik çalışması gerektirmekteydi.

Alternatif Akım Mucidi Nicola Tesla

Alternatif Akım mucidi Nicola Tesla 1882’de Budapeste’de alternatif akımı enerjiye çevirebilecek bir motor üzerinde çalışmaktaydı. Tesla’da psikologların eğretik hafıza dediklerinden vardı. Eğretik hafıza, mesela bir kol boyu mesafedeki bir kutuyu yada küpü zihnin gözüyle görebilmektir. Eğer bu görsel beceride başarılıysanız 3 boyutlu bir nesneyi gözünüzde canlandırabilirsiniz. Tesla bu beceriyi daha çocukken fark etmiş daha ergenliği gençliği boyunca geliştirmişti. Bir makinenin tasarımını zihninde canlandırır, çalıştırır sonra da bunu temel alarak yapmaya başlardı.

Tesla dehasının parladığı bir anda alternatif akımla çalışan motorun tasarımını tahayyül eder. Tesla’nın becerisi konveksiyonel düşünceyi tersine çevirmekteydi. Tesla’nın bunu yapabilmesi için yaratmayı düşlediği her şeyin tersine çalışan bir insanın, yani Thomas Edison’un yardımına ihtiyaç vardı.

Doğrudan Akım ve Ampulün Mucidi Edison

 Doğrudan Akım Mucidi Edison’un Avrupada’ki ışık şirketinde çalışmak üzere becerikli çalışanlara ihtiyaç vardır ve bu ihtiyaca uyan bir kişi bulunmaktaydı.

Tesla, Edison için çalışmaya başladı ve Strazburg’a gitti. Tesla ve Edison için çok önemli bir andı bu çünkü Strazburg istasyonunda Edison’un baş edemediği sıkıntılar söz konusuydu. Strazburg tren istasyonunda elektriksel bir sorun patlamaya yol açmıştı.  Edison’un şirketi elektrik sistemini yenilemek üzere çağrılır. Ancak Almanca bilen ve Edison sisteminin nasıl kurulacağını bilen birileri gerekir. Ve bu Nicola Tesla’dır.  Tesla için bu işten öte bir şeydir. Alternatif akım gücüne dair teorilerini geliştirmek için bir fırsattır.  Tesla alternatif akımla çalışan eski bir jenerator bulur ve teorisini denemek için alternatif akımlı bir motor yapmaya karar verir. Tesla dönen manyetik alan yaratmak için manyetize olmayan bir materyal kullandığının farkına varır. Bunun üzerine manyetize olabilecek  çelik bir tabaka bulur ve bobinle birleştirir. Yıllarca teoriyle uğraşan Tesla’nın düşü hayata geçer.

Edison ve Tesla Buluşuyor

 Tesla, Edison için çalışmak üzere Amerika’ya gider. Yanında Edison’un dostu Charles Batcheleor’un Edison’a yazdığı bir referans mektubu vardı. Batcheleor’un mektubunda şöyle yazmaktaydı: ’’

Sevgili Bay Edison iki tane büyük insan var. Birisi sizsiniz diğeri ise tam karşınızda bulunan delikanlı.’’

Tesla hemen alternatif akım geliştirme planlarını Edison’a anlatır. Tesla Edison’un doğrudan akım jeneratörleri üzerinde çalışmaya başlar. Ve derhal değerini kanıtlar. Tesla, Edison için çalışmasına rağmen alternatif akımın geleceğin enerjisi olduğundan hala emindir. Ancak Edison doğrudan akım kullanma fikrine çok inanmıştır.

Doğrudan akım çok uzun zamandır kullanılıyordu. Edison bunun üzerine birçok patent almıştı zaten  para doğrudan akımdaydı.

Edison, Tesla’ya ona yaptığı işler için 50 bin dolar ikramiye sözü vermiştir. Tesla bu ikramiyeyi Edison’dan ister. Edison söz verdiği ikramiyeyi vermeyince Tesla işten ayrılır. Daha sonra yaşananlar akımlar savaşında iki devin karşı karşıya gelip çatışmasından ibarettir.

Tesla’nın Yükselişi

 Tesla, Edison’un şirketinden ayrıldıktan sonra  kendine yeni destekçiler bulur. Alfred Brown ve Charles Peck, Tesla’nın kendilerine para kazandıracağına inanmaktaydı. Ama alternatif akım motorunu desteklemek konusunda kararsızdır.

‘’Baylar Kolomb’un yumurtasının hikayesini duymuşsunuzdur. Kolomb sarayda Kralice İsabella’nın karşısına çıkar ve bir anlaşma yapar. Eğer yumurtayı dik koymayı başarırsa kraliçe 20 filosuna maddi destek vermeyi kabul edecektir. Kolomb bir yumurtanın dibini hafifçe kırar ve dik bir şekilde koyar. Bende size yumurtayı kırmadan dik koyacağımı söylüyorum. Üstelik kırmayacağım.’’

–Nicola Tesla

 Tesla’nın dehası elektromanyetik bilgisinden kaynaklanır. Yumurtaya alternatif akım uygular ve yumurta akla gelmeyeni yapar. Tesla masanın altına bir sistem koyup elektromanyetik bir alan yarattı. Bunun üzerine Brown ve Peck: ‘’Sen eğer nesneleri sihirli gibi masanın üzerinde döndürebiliyorsan yararlı ve karlı bir şey yapacağına inandık. Ve şirketine yatırım yapıyoruz.’’ dedi.

 Tesla, Brown ve Peck’in desteğiyle nihayet alternatif akım yapacak parayı bulur. Ve bunu kimin satabileceğini de çok iyi bilmektedir. George Westinghouse,  demir yollarında havalı frenler ve elektrikli sinyal sitemleri sayesinde servet kazanmıştı. Başka bir sanayi sektörüne geçmek istiyordu. Elektrik enerjisi ve aydınlatmaya girmek istiyordu. Bu işi başlatmak içinde patent satın almak istiyordu. Westinghouse, Tesla’nın patentlerine baktı ve hepsinin alternatif akım sistemiyle tutarı olduğunu gördü ve böyle bir iş tutarsa alternatif akımla satacağı tutar çok tutacaktı. Tesla aradığı kişiydi.

 Her şey birbirine uymuştu. Tesla’da motor vardı ve sistemi olan biri gerekiyordu. Westinghouse’de sistem vardı ve motor gerekiyordu. Westinghouse Tesla’nın dalgalı motorundan avantaj sağlayacağını düşündüğü sırada elektrik kabloların yarattığı tehlikenin korkusu New York’u sarmıştır. Binaların araları tellerle kaplıydı ve bunlar sürekli artıyordu. Herkes daha nereye tel koyacaklar diyordu. Edison şirketi dağıtım sistemini yer altına kurdu.

 1887’de elektrik dağıtmak için hangi sistemin kullanılacağı konusunda ünlü mucitler Thomas Edison’la Nicola Tesla arasında şiddetli bir savaş başlatmıştır. Alternatif akımın karşısında doğrudan akım vardır. Bu savaştan para kazanmak isteyen Nicola Tesla gücünü George Westinghouse ile birleştirir. Aynı zamanda Thomas Edison için çalışan bir mühendis olan Harold Brown gazete başlıklarını kullanarak bir lekeleme kampanyası başlatır.

 Yüksek voltajla alternatif akımı çok uzak mesafelere yollama becerisi yüzünden bu akım Amerika’da yayılmaktadır. Başarı Westinghouse’nindir sistemi sipariş almaktaydı. Westinghouse Edison’un işini çalacaktı. Çünkü elektrik şirketlerine asansörleri çalıştıracak, madenlerden su çıkaracak makinaları, makinalı araçları çalıştıracak elektriği satabiliyordu. Yani Westinghouse üstünlüğü elde etmişti.

Doğrudan akım mı? Yoksa alternatif akım mı?

Son yüzleşme 1893 Chicago Dünya fuarında yaşanır. Elektrik ilk kez karşısına çıktığı milyonlarca insanı büyüleyecektir. Tek soru vardır. Doğrudan akım mı? Yoksa alternatif akım mı? Fünyeyi kim çekerse geleceğin elektrik tedarikçisi o olacaktı.

Edison’un doğrudan akımı sistemi , Tesla’nın tasarladığı ve artık Westinhouse’nin sahip olduğu alternatif akıma karşıdır. Ancak Westinghouse son ihale sürecine girmeden önce mali sorunlarını çözmek zorundadır. Westinghouse bir sürü sözleşme yapmış ve birçok sipariş almıştı ama şirketin yeterli sermayesi yoktu. Westinghouse borç  veren bankalar muhasebe kayıtlarından  verilen sözlerle ilgili kaygılılardı. Bunlardan bir tanesi de şirketin monte edilen elektrik motorlarının her birinden beygir gücü başına Tesla’ya 2.50 Cent ödeme sözüydü. Banka bu sözleşmeyi feshedeceksin diyordu. Bunun üzerine Tesla kontratı yırtar atar ve düzenli akan gelirini bir yana bırakır. Tesla paradan çok hayallerini önemsiyordu ancak verdiği karar daha sonra başına bela olacaktır.

 Tesla konratını yırtınca Westinghouse,  Dünya Fuarı için ihaleye girebilecektir. Burda ayrıca elektrikle çalışacak olan bütün teknolojilerinde gösterisi yapılacaktı. Dünya’ya büyük bir kasaba yada küçük bir şehri kapsayan bütünlüklü bir sistem kurabilmek için büyük bir fırsattı.  İhaleyi Westinghouse kazanır.Bu Westinghouse ve Tesla için muazzam bir zaferdir. Ayrıca bir kumardır çünkü gerçek maliyet  verilen fiyattan çok daha fazladır. Ancak Westinghouse bunun tanıtımı için çok büyük bir adım olduğunu bilir. Nicola Tesla içinse 17 yıllık büyük bir emeğin sonucudur.

 Tesla’nın ömrünü verdiği işin sonucu dev elektrik salonudur. Tesla’nın jenarötörleri 30 bin ampul yakmaktadır. O güne kadar sergilenmiş en büyük tekil teknoloji sergisidir. 1 Mayıs 1893 günü, Başkan Grover Cleveland yepyeni bir çağı müjdeleyen şarteli indirir.  200 bin elektrik ışığı, Dünya’nın ilk dönme dolabı ve görkemli elektrikli su çeşmesi vardır. Dünya’nın her yerinden gelen 27 milyon kişi, alternatif akımla çalışan elektrikli sistemlerin mucizesine tanıklık eder.

Chicago Dünya Fuar’ı , Westinghouse için büyük bir zafer olmuştur. Alternatif akım, Edison’un doğrudan akımını yenmiş oluyordu. Alternatif akım geleceğin elektriği oldu. Edison akımlar savaşını kaybetti ama  icatlarına devam etti. Dünya’nın en tanınmış isimlerinden biri, Amerika’nın halk kahramanı oldu. Tesla kablosuz enerji dahil, çok büyük deneyler yaptı. Ancak düşleri ve hayalleri iç sezgisinin önüne geçti.

New York’ta 5 parasız ve yalnız öldü. Tesla’nın ünü son dönemlerde yeniden hatırlandı. Alternatif akım kavramı sistemi de nihayet üstün geldi.

Sizce bu savaşta kim galip geldi? Edison mu Tesla mı?

Edison mu Tesla mı? Elektrik Savaşları Başlıyor yazısı ilk önce Bilim Gemisi üzerinde ortaya çıktı.

Al kalbimi (Bknz: kardiyoloji)
Bul damarımı (Bkzn: Anatomi)
Bas ilacı (Bknz: Farmakoloji)
Dindir acımı (Bknz: Anesteziyoloji ve Reanimasyon

Teoman

Yıldızlar da kayar durmaz yerinde  –Ferdi Tayfur

Bknz: Astronomi

Buralara yaz günü kar yağıyor canım – Serdar ortaç

Bknz: Küresel ısınma

Sen bende ben ölürsem ölürsün
Sen ölürsen ben zaten ölürüm.

Bknz:  Schrödinger’in Kedisi

iklim değişir, akdeniz olur, gülümse – Sezen Aksu

Bknz: Coğrafya

Sensizliğin acısını, sen nereden bileceksin,
Sen hiç sensiz kalmadın ki…

Bknz: Kuantum fiziğine giriş.

Ya evde yoksan – Orhan Gencebay

Bknz: Olasılık, Matematik.

Sabret gönül sabret sakın isyan etme
Dört kitaptan başlayalım istersen gel söze
Orada öyle bir isim var ki kuldan öte kuldan ziyade – Barış Manço

Bknz: Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi

Henüz üç yaşından bir kardeşim var
Seni ondan bile kıskanıyorum

Bknz: Psikoloji, Psikiyatri

üç koca destan üç koca dünya
üç denklem üç şifre
üç atom çekirdeği ve bir çakmak
bir kıvılcım bir de dinamit
gün kar yanığı yüze vuranda
mor dağların türküsü gelir – Ahmet Kaya

Bknz: Disiplinler arası disiplin

Ben bir ceviz ağacıyım gülhane parkında -Cem karaca

Bknz:  Biyocoğrafya.

Gülhane parkı/İstanbul ceviz bitkisinin yetişmesi için uygun toprak ve iklim tipini içerir; sıcaklık, nem, yağış, güneşlilik, bulutlu gün sıklığı vs. gibi değerlerce müsait bir konumdadır.

Sana güneş hep arkandan vurmuş
Gölgen hep önde 

Üstad burda ilkel bir young deneyi yapmakla birlikte pornografik bir subliminal mesaj veriyor ve şarkının devamında koy gitsin bilimle çok uğraştık biraz kafayı dağıtalım tarzında hareketlenmeye başlıyor.

Domates biber patlıcan – Barış Manço

Bknz: Botanik

Kitapsızlar ey imansızlar içim yanar yüreğim sızlar”

Bknz: Teoloji

Aldığım her nefes bir gün sayılır – Muazez Abacı

Muazzez abacı’nın seslendirdiği, sözlerini cemal safi’nin yazdığı ”vurgun” şiiri, Einstein’ın izafiyet teorisini ”aldığım her nefes bir gün sayılır” mısrası ile tanımlamış ve Interstaller’a da gönderme yapmıştır.

Sen geçerken sahilden sessizce,
Gemiler kalkar yüreğimden gizlice. –Teoman

Bknz: İzafiyet teorisi, Albert Einstein

Ben insan değil miyim- İbrahim Tatlıses

Bknz: Charles Darwin, Evrim teorisi

Hani yağmurlar yağar ya bazen
Hani gök gürler ya arkasından
Hani şimşekler çakar peşinden

Sıralama konusunda ufak bir hata yapılmış olsa da tam bir fen bilgisi dersi niteliğindedir.

Yine yağmur havası
Aşkın tam sırası
Bu kez bulacağım
Seni allahın belası –Petek dinçöz

Bknz:

1. mısra (bkz: Meteoroloji)
2. mısra (bkz: Biyoloji)
3. mısra (bkz: Astroloji)
4. mısra (bkz: teoloji)

Ne vücut ölçülerin
Ne masum güzelliğin
Beni hiç mi hiç alakadar Etmiyor
Tanrım bu söylediklerimin hepsi yalan – Murat Kekilli

Bknz: anatomi, Pskoloji, Şizofren)

Üsküdar’a gider iken aldı da bir yağmur

Bknz: Klimatoloji

Bana ne bana ne beni al onu alma”

Bknz: Pazarlamacılık, İşletme

Kimseyi görmedim ben senden daha güzel

Bknz:  İstatistik

Seviyorum,seviyor musun?
Ağlıyorum,gülüyor musun?
Özlüyorum,gidiyor musun?
Sevdikçe, itiyor musun?
Peki,öyle olsun.

Bknz: Murphy Yasaları

Hiçbir işe yaramaz, ne atar damar ne toplar damar ne de aort damarı şah damarım olmasa. – Ajdar

ajdar burada şah damarının önemini vurgularken biyoloji bilimine gönderme yapmış.

Tam ortasındayım yağmurun
Karın, soğuğun ortasındayım

Bknz: bilecik

Bilecik, 3 coğrafi ve iklimsel bölgenin kesişim noktasıdır.

Beyaz gül kırmızı gül,
güller arasından gelir

Bu güzide türkümüzdeki mısralar botanik bilimini işaret etmektedir

Kavuşmak yüzdesi düşük varsayım
Evet hep var olasılık nedir sanki kar payım

Bknz: istatistik

Benim adım buzken senin adın kor mu söyle erimez mi? – Soner Sarıkabadayı

Bknz: Fizik

Aramızda uçurumlar söz konusuyken  – Doğuş

Bknz:  Jeoloji

Su üstüne yazı yazsan kalır mı?

Bknz: Fizik

Memeler baş kaldırmış kavuşmuyor düğmeler

Bknz: Fizik

Arabada beş evde on beş hoşuma da giderse bedava

Bknz: Sosyoloji

Ateşle barut yan yana durmaz – Sertap Erener

Bknz: Kimya

Onun arabası var özel mi özel
Bastı mı gaza gider mi gider”

Bkzn: Çocuk gelişimi

Gecelerim uzun oluyor
Sabahlarında sen olmayınca

Bildiğin kuantum düşünce yapısının izleri. sonuçların sebepleri etkilemesi durumu.

Ateşini yolla bana (Hastalık bulaşmasından bahsediyor)
Ne alevler içindeyim bilmesen de (Cehennem-din bilimi)
Daha daha sokul bana (Vücut bilimi azıcık abazalık)
Benim sana geldiğim gibi bana gelmesende (Hakiki bilim-Boyut değiştirebilme)

Bu sözleri yazan adam aynı zamanda edebiyat bilimine de çok hakim. bildiğin mecaz-ı bilimsel diye bir söz sanatı yaratmış.

Babanın genlerinden kaçsan
Anneninkiler bırakmaz – Malt

Bknz: Eşeyli üreme

Yazdım çizdim aman aman
Sazdım sözdüm aman aman aman
Sıraya dizdin bizi zaman

Bknz:  İzafiyet teorisi

Beni yak kendini yak her şeyi yak
Bir kıvılcım yeter ben hazırım bak

Bknz: kimya –  yanma tepkimeleri

Sen kendime sakladım
Hepsini ben hesapladım

(bkz: muhasebe)

Beni beğeneni ben ben beğenmem
Benim beğendiğimi ise beni beğenmez -ismail YK

Bknz: Murphy Yasaları

Döndüm kıbleye doğru açtım ellerimi. – İbrahim Tatlıses

Bknz: İlahiyat

Endoplazmik retikulum var hücrende – Nurettin Şenyuva

Bknz:  Biyoloji

Nane limon kabuğu bir güzel kaynasın ,
İçine hatmi çiçeği biraz çörek otu katasın ,
Hatta biraz tarçın bir tutam zencefil,
Bin derde deva geliyor biraz daha sabret güzelim – Barış manço

Bknz: Grip İlacı Tarifi

Belki üstümüzden bir kuş geçer, kanadından bir tüy düşer

Bknz: Yerçekimi

insandan doğanlar insan olurlar
hayvandan doğanlar hayvan olurlar

Bknz:  İlkokul Fen Bilimleri Canlılarda Hayat Ünitesi

Bilirsin, asidin üstüne baz dökmüştüm maksat ph olsun diye.. -Sagopa Kajmer

Bknz: Kimyasal Tepkime

Bugün evden çıkmadım,
Telefona bakmadım,
Çok yedim, çok ağladım,
Arandım bir sigara daha.
(…)
Depresyondayım, unutuldum aldatıldım, sevgilimden ayrıldım çok yalnızım
(…)
Giydim giydim çıkardım;
Beğenmedim, güzel olmadım. – Göksel

Klinik psikolojiye gönderme yapar, depresyon semptomlarından bahsetmektedir.

Ya dışındasındır çemberin
ya da içinde yer alacaksın
kendin içindeyken kafan dışındaysa… – Yeni Türkü

Bknz: Fuzzy Logic
Bknz: Schrödinger’s cat

Ben sanki ben değilim – Ebru Gündeş

Bknz: Varoluşçuluk

Anasına kızına
Duvardaki sazına
Sandıktaki bezine
Yandım ela gözüne oh oh oh

Bknz:  Tümevarımcılık

Bknz: Naive Inductivism

Dünya sağa ben sola dönerim
Den dönene kadar. – Faruk K

Bknz: Venüs

Aşk bu kızıl ötesi
Yaralı müzesi
Hareket edemem…. – Serdar Ortaç

Error: Tanımlanamayan cisim

Şarkı Sözlerinde Geçen Bilimsel Sözler yazısı ilk önce Bilim Gemisi üzerinde ortaya çıktı.