Ay Nasıl Oluştu? Ay’ın Oluşumu Teorileri

Ay Nasıl Oluştu? Ayın Oluşumu Teorileri, Birlikte Oluşum , Yakalama Teorileri ve Dünya ve Theia gezegenin çarpışması sonucu Ay'ın nasıl oluştuğu ile ilgili bilgiler edineceksiniz.

Ay nasıl oluştu? sorusu hemen hemen hepimizin aklına gelmiştir. Gökyüzü sözlüğünde bir yalnız olan, geceleri ışığıyla kalplerimizi aydınlatan, Dünya’da bütün olup bitenleri en tarafsız bir şekilde inceleyen dilsiz tanığımız olan Dünya’nın uydusu Ay’ın nasıl oluştuğuna dair üç teori vardır:

Dev etki hipotezi,

Birlikte oluşum teorisi (Ay ve Dünya’nın birlikte oluştuğunu iddia eden teori)

Yakalama teorisi.

Ay Nasıl oluştu Dev Etki Hipotezi

Dev Etki Hipotezi: Bu fotografta Dünya’ ve Theia gibi bir gezegenin bir çarpışmasının nasıl olabileceğini gösteriyor. (NASA/JPL-Caltech/T. Pyle)

Dev Etki Hipotezi : Theia-Dünya Çarpışması

Dev etki hipotezine göre Ay Nasıl Oluştu? Bilim dünyasında en çok kabul gören ay teorisi, Ay’ın yaklaşık 4.5 milyar yıl önce Dünya boyutunun yaklaşık yarısı büyüklüğünde, Theia denen hayali bir gezegenle şiddetli bir çarpışmanın (saniyede 4 km hız) sonucunda oluştuğunu iddia ediyor.

Dünya ile Theia gezegeni ile çarpışması sonucu Dünya’nın kabuğunun buharlaşmış parçaları uzaya fırladı. Yerçekimi, dışarı atılan parçacıkları birbirine bağlayarak Ay’ı oluşturdu.

Dünya Theia Çarpışması Ay Oluşumu

Dünya ve Theai gezegenin çarpışması sonucu Ay’ın nasıl oluştuğunu gösteren şema. (Citronade/Wikimedia Commons)

NASA’ya göre “Dünya’nın bu korsan gezegenle çarpıştığında, ortaya çıkan enerji, Dünya’ya çarparak dinozorları yok ettiğine inanılan göktaşı ile çarpışmasında ortaya çıkan enerjiden 100 milyon kat daha büyüktü.”

Dünya ve Theia adlı gezegenin çarpışması sonucu Ay’ın nasıl oluştuğunu gösteren bir simülasyon.

Birlikte Oluşum Teorisi: Dünya ve İkizi AY

Birlikte oluşum teorisine göre gezegenlerin uyduları olan aylar, ana gezegenleri ile aynı zamanda oluşabilirler.

Yoğuşma hipotezi olarak da bilinen bu teori; Ay ve Dünya’nın bir kara deliğin etrafında dönerken, Güneş Sistemini oluşturan bulutsunun içindeki tek bir malzeme bulutundan birlikte oluştuğunu öne sürer.

Birlikte oluşum teorisi Ay’ın neden bulunduğu yerde olduğunu açıklar, ancak Dünya ve Ay’ın aynı malzemeden yapılmış gibi görünmediğine dair kanıtları açıklamış değildir.

Yakalama Teorisi: Dünya Sürüklenen Bir Ay’ı Yakaladı

Ay'ın Oluşumu Yakalama Teorisi

Yakalama teorisine göre, Ay, Dünya’nın yerçekimi çekimine kapılmadan önce güneş sistemini dolaşan bir kayalıktı. (Fotoğraf: NASA / JPL / Wikimedia Commons)

Yakalama teorisine göre; Ay, güneş sisteminde başka bir yerde oluştu. Uzayda kendi başına hareket eden bir kayalık olan Ay, Dünya’nın etrafında dolaşırken Dünya’nın çekim alanı Ay’ı “yakaladı” ve yörüngeye getirdi. Yakalama teorisi, Birlikte oluşum teorisinin aksine Dünya’nın ve onun ayının bileşimindeki malzeme farklılıkları açıklamaktadır. Ancak bu teori bilim dünyasında genellikle kabul edilmez, çünkü Ay’ın göreceli boyutları nedeniyle Dünya tarafından yakalanması pek mümkün değildir. Dünya’nın kütlesi, Ay’a kıyasla o kadar büyük değil ve bu yaklaşımın çok yüksek hızlarda gerçekleşeceği gerçeğini de düşünecek olursak, böyle bir olayın gerçekleşmesi olası değildir.

Her ne kadar birlikte oluşum teorisi ve yakalama teorisi, ayın oluşumunun bazı unsurlarını açıklasa da, birçok soruyu cevapsız bırakmasıyla bu 2 teori sınıfta kalıyor. Şu anda, dev etki hipotezi bu soruların çoğunu kapsıyor ve ayın nasıl oluştuğuna dair bilimsel kanıtlara uyması için en iyi model haline geliyor.

KAYNAKÇA:
https://www.windows2universe.org/earth/moon/co_formation_theory.html https://www.space.com/19275-moon-formation.html
https://www.history.com/news/where-does-the-moon-come-from
https://sites.google.com/site/parkviewastro/lunar-formation/the-capture-theory
FOTOGRAF: 1. ve 2.foto : https://astronomy.com/news/2019/05/giant-impact-hypothesis-an-evolving-legacy-of-apollo
Bunları da beğenebilirsin

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.