Uçak Kazaları, İstatistikler, Türbülans, Güvenli Uçuş!

 

Uçak Kazaları Neden Olur?

Uçak Kazası Neden Olur?
Sabiha Gökçen Havalimanı’na inmeye çalışan Pegasus firmasına ait bir uçak pistten çıktı. Uçak 3 e bölündü ve 139 kişi yaralandı, 3 kişi hayatını kaybetti.

Uçak kazaları nedenlerine baktığımızda uçak kazalarının %90 dan fazlası iniş-kalkış esnasında gerçekleştiği geri kalan %10 unun da  uçak havadayken gerçekleştiği tespit edilmiştir. En önemli faktörleri sıralayacak olursak:

Pilot Hatalarından Kaynaklı Uçak Kazaları

Pilot hataları kazaların %50 sinden fazlasını oluşturmaktadır. Özellikle uçuşların iniş ve kalkışları sırasında gerçekleşen kazalarda baş aktör olarak pilotlar görünmektedir. Pilotların uçak kalkışından önce yapmaları gerektiği kontrolleri ihmal etmesi, eğitimlerinin yetersiz olması (pilot ihtiyacından kaynaklanan hızlandırılmış eğitimler), pilotların psikolojik  durumu pilot hatalarındaki en önemli faktörlerdir.

Örneğin Fransa’daki uçak kaza raporunda pilotun depresyona girdiği ve intihar teşebbüsünde bulunduğu tespitinde bulunulmuştur.

En büyük pilot hatalarından biri de Uçuş Ekibi tarafından, 2800 ft irtifada MDA’ya gelinmesine ve yaklaşma ışıkları veya pistin görülememesine rağmen inişte ısrarcı davranılmasından kaynaklanmıştır.

Teknik Nedenlerden Kaynaklı Uçak Kazaları

Teknik nedenlerden dolayı kaynaklı kazaların sayısı günümüzde yok denecek kadar azdır. Bunun en önemli sebebi teknolojinin ilerlemesi ve geçmiş yıllarda (1994-2004) ortaya çıkan kazalardan alınan tecrübelerdir. O yıllarda uçak motoru, yakıt deposu, uçak gövdesi, iniş kalkış siteminden kaynaklı arızalar sebebiyle oluşan kazalar tüm kazaların %35 ini oluşturmaktaydı. TV ve gazetelerde bu ifadeyi çok duyardık:

Flaş Flaş Flaş ! Uçak kalktıktan 10 dakika sonra yere düştü !

Kontrol Kulesi Kaynaklı Uçak Kazaları

Kontrol kulesi hava yolunun trafik polisleri gibidir. Günümüzde hava alanları sayısının artması ve bununla beraber hava trafiğinin sıklaşması kule sayılarında da artışa sebep olmuştur. Bu durum koordinasyonun zorlaşmasına ve en ufak hatada büyük kazaların meydana getirebilecek bir durumun oluşmasını sağlamıştır. Ayrıca tıpkı pilot eğitimlerinde olduğu gibi, hızlandırılmış yetersiz eğitimler de kontrol kulesi kaynaklı kazalara sebebiyet vermiştir.

Kuşların Uçak Motoruna Çarpması ile Oluşan Uçak Kazaları

Uçak motoruna kuş çarparsa ne olur?  Motora kuş kaçması uçağı düşürür mü?  sorularının cevaplarını uçak havadayken aklınızda geçiriyorsanız bu endişelerinizi bir kenara bırakın. Çünkü kuşlar uçak havadayken değil daha çok iniş-kalkış sırasında uçağa çarpabilmektedir. Peki iniş sırasında endişelenmeli miyiz? Kısmen hayır. Çünkü uçak motorlarından en az biri kuş çarpmasına rağmen bozulsa da diğer motor ile sağlıklı bir iniş gerçekleştirilebilir.

Politik Nedenler ve Sabotajlardan Kaynaklı Uçak Kazaları

Politik nedenler ya da sabotajlar, sebebi bilinmeyen uçak kazalarının en önemli baş aktörleridir diyebiliriz.2020 yılında İran-Amerika arasında yaşanan gerilim sırasında İran hükümeti tarafından Amerika’nın olası saldırıları nedeniyle savunma sistemleri hassasiyetlerini artırmaları sonucu 8 Ocak’ta Ukrayna Uluslararası Havayolları’na (UIA) ait 752 sefer sayılı yolcu uçağı kalkış sırasında İran füzelerinin hedefi olmuştur.

Hava Koşullarının Sebep Olduğu Uçak Kazaları

Havacılık sektöründe meteorolojik nedenler yüzünden uçak kazaları oluşmuştur. Hava koşulları nedeniyle çoğu uçuşlar rötara uğradığı gibi uçuş iptalleri de gerçekleşmiştir.En önemli meteorolojik olaylar; kasırga, yoğun sis, türbülans, oraj ve yıldırım çarpmasıdır. Bu yazımızın devamında Türbülans ve Yıldırım Çarpmasına özellikle değinceğiz.

Uçak Kazaları En Çok Ne Zaman Olur?

Uçak Kazaları En Çok Ne Zaman Olur? Aviation Safety Network’un 2019 uçak kazaları istatistiklerini sizler için inceledik. Diğer yıllardaki istatistikleri Uçak Kazaları Raporu adlı başlığımızda yazının devamında okuyabilirsiniz. Teknolojideki gelişmeler ve tecrübelerden dolayı uçak kazaları önlemleri arttığından sadece 2019 istatistiklerini değerlendirmek daha doğru olacaktır.

Uçak Kazaları En Çok Zaman Olur? Uçak Kazası İstatistik

Uçak Kalkış Anı: 3 Kaza

Tırmanış : Hiç Kaza Yaşanmadı

Düz Uçuş: 10 Kaza

Alçalma: 3 Kaza

İniş: 4 Kaza

Bu istatistiklere göre uçakların düz uçuş diye adlandırdığımız, havada kalış süresinin en fazla olduğu anlar olmasına rağmen toplamda 10 kaza gerçekleşmiş. İniş-kalkış ise en kısa havada kalış süresi ancak neredeyse düz uçuşla yarışır pozisyondadır. Pilot hatalarının en çok iniş-kalkış sırasında yapıldığını düşünürsek yine de kazaların en çok olduğu anlar diyebiliriz.

 

Uçak Kazaları Raporu / İstatistikleri

Dünya Raporu

Uçak Kazaları Raporu
Ölümcül uçak kazalarının en çok gerçekleştiği 10 ülke, 1945-2018
Uçak kazaları istatistikleri
Yıllara göre ölümcü uçak kazalarında ölen kişi sayısı, 1946-2018

Uçak kazaları raporuna / istatistiklerine baktığımızda kazalar yoğunluklu olarak en fazla  1972-1973 yılları arasında gerçekleşmiştir. Teknoloji ilerledikçe kaza sayısı azalmıştır. 1946 yılında teknoloji çok mu iyiydi diye düşünebilirsiniz. Bu yıllarda uçak kazası sayısının az olmasının sebebi uçak sayısının az havacılık sektörünün henüz emekleme aşamasında olmasından kaynaklanmaktadır. Oran olarak baktığımızda en yüksek kaza oranları o yıllarda görülmektedir.

Türkiye Raporu

Türkiye’deki kazaların kronolojik sıralaması:

  •  Adana’da THY’ye ait uçak düştü; Uçak kalkıştan 10 dakika sonra infilak etti. Kazada 25 kişi öldü.
  • 23 Nisan 1959 – Air Charter kazası.
  • 19 Ocak 1960 – İsveç’in başkenti Stockholm’den Ankara’ya gelen yolcu uçağı Esenboğa Havaalanı yakınlarında düştü; 42 kişi öldü. (İniş sırasında)
  • 23 Eylül 1961 – THY’nin Adana-Ankara seferini  uçak Etimesgut Havaalanı yakınlarında Karanlıktepe’ye çarparak düştü, 28 kişi öldü. (İniş sırasında)
  • 8 Mart 1962 – THY’ye ait Ankara-Adana seferini yapan uçak, Toroslar’a çakıldı. 8’i yolcu, 3’ü mürettebat olmak üzere toplam 11 kişi öldü. (Düz Uçuş)
  • 3 Şubat 1964 – THY’ye ait uçak, Ankara yakınlarında düştü. 3 mürettebat yaşamını kaybetti.
  • 26 Ocak 1974 – THY’nin uçak, İzmir’den kalkışı sırasında pistin 100 metre uzağında yere çakıldı. Beş mürettebattan dördü ve 68 yolcudan 62’si öldü. (Kalkış sırasında)
  • 30 Ocak 1975 – THY’nın İzmir-İstanbul uçağı Yeşilköy Havalimanı’ndaki elektrik kesintisi yüzünden piste inemedi, uçak Marmara Denizine düştü. 4 mürettebat ile 37 yolcunun tamamı öldü (İniş sırasında)
  • 19 Eylül 1976 – THY’nin İstanbul-Antalya seferi yapan uçak Isparta yakınlarında alçalma hatası nedeniyle Toros Dağlarına çarptı: 8’i personel 154 kişi öldü. (İniş sırasında)
  • 23 Aralık 1979 – THY’nin Samsun-Ankara seferi uçak , Ankara yakınlarında türbülans nedeniyle düştü. Dört mürettebattan üçü ve 39 yolcudan 36’sı öldü.
  • 16 Ocak 1983 – THY’nin Paris-İstanbul-Ankara seferini yapan uçak, Ankara Esenboğa Havalimanına inişi sırasında, sis ve kar yağışı nedeniyle piste çakıldı. 60 yolcudan 47’si öldü, 22 kişi yaralandı. (İniş sırasında- Kötü hava koşulları)
  • 29 Aralık 1994 – THY’nin uçağı, Van, Edremit ilçesi yakınlarında, dördüncü iniş denemesinde tepeye çarptı. 7 mürettebattan 5 kişi, 69 yolcudan 52 kişi öldü, 2 mürettebat 17 yolcu toplam 19 kişi yaralı olarak kurtuldu.
  • 7 Nisan 1999 – THY’nin, Adana’dan Cidde’ye Hacıları almak için Suudi Arabistan’a giden uçak kalkıştan dokuz dakika sonra yere çakıldı. Altı mürettebatından kurtulan olmadı. (kalkış sırasında)
  • 8 Ocak 2003 – Türk Hava Yolları uçağı Diyarbakır’a inişi sırasında piste çakıldı.75 yolcudan 71’i, 5 kişilik müretebattan 4’ü yaşamını yitirdi. (iniş sırasında)
  • 30 Kasım 2007 – AtlasJet  İstanbul-Isparta seferini yapan yolcu uçağı inişe hazırlanırken Türbetepe Mevkii’nde düştü. 50’si yolcu, 7’si mürettebat olmak üzere toplam 57 kişi yaşamını yitirdi. (İniş sırasında)

Kazaların çoğunluğunun iniş ve kalkış sırasında gerçekleştiğini  kırmızı renkle parantez içinde yazılan yazıları referans olarak görebiliriz.

Türbülans Nedir?

Türbülans Nedir

Türbülans, uçağın uçması için ihtiyaç duyduğu önemli unsurlardan biri olan hava akışının bozulmasıyla beraber uçağın sallanmasıdır. Türbülansın diğer bir adı da hava cebidir. Türbülans sırasında uçak irtifa kaybeder. Uçağın irtifa kaybetmesi demek havadayken bir anda  yüzlerce metre aşağı çekilmesidir. Ancak yolcular bu irtifa kaybını fark etmezler. Sadece oluşan sarsıntıyı hissederler.

Türbülans ile hava boşluğu aynı şey mi?
Hava boşluğu türbülans yerine kullanılan yanlış bir terim. Hava gibi gazlarda boşluk meydana gelmesi mümkün değil. Hava boşluğu olarak tarif edilen ve uçağın bir anda düşmesine neden olan olay ise bulutsuz havada oluşan, CAT (Clear Air Turbulance) olarak bilinen ve pilot tarafından önceden görülemeyen açık hava türbülansı.

Türbülans sırasında emniyet kemerlerinizin takılı olması sarsıntı sırasında yaralanmanızı önleyecektir.

2015 yılında Air Canada uçağında 21 kişi ani türbülanstan yaralandı.

Aynı yıl Doha-Manila seferini yapan bir Qatar Airways uçağı (Boeing 777-300ER), inişe 30 dakika kala türbülansa girmiş ve toplam 40 kişi yaralanmıştı.

Türbülans Ne kadar Sürer?

Türbülans süresi hava celbine bağlı olarak sürer. Net olarak bu bilinemez. Kısa da olabilir uzun da olabilir.

Türbülans Uçak Düşürür Mü?

Tübülans uçak düşürmez. Çünkü uçakla türbülansa dayanacak şekilde tasarlanır. Her ne kadar korkutucu görünse de, yolcuların panik olmasına sebep olsa da pilotlar türbülans konusunda aldıkları eğitim ve teknolojik gelimeler Türbülans Uçak Düşürür mü? Sorusuna hayır cevabını verecek rahatlığı vermektedir.

Uçak kaza istatistiklerine baktığınızda bir uçağın türbülanstan düştüğünü gördüğünüzde kaza tarihine bakınız.

Örnek:

23 Aralık 1979 – THY’nin Samsun-Ankara seferini uçak , Ankara yakınlarında türbülans nedeniyle düştü. Dört mürettebattan üçü ve 39 yolcudan 36’sı öldü.
Teknolojik gelişmeleri göz önünde bulundurunuz.

Türbülans Çeşitleri Nelerdir?

Açık Hava Türbülansı

Açık hava türbülansı en sarsıcı türbülans türüdür. Uçuş ekibi bile buna hazırlıksız yakalanır. Çünkü bu türbülansı radar da, pilot da göremez. Açık bir havada yağmur yağmayacağını düşünmek gibidir. Yaralanmaların en çok olduğu türbülans türüdür.

Açık hava türbülansının sebebi, yüksek seviyelerde seyreden ve tüm dünyayı saran, jetstream ad verilen süratli  hava akımıdır.

Kuyruk Türbülansı

Kuyruk türbülansı, uçak kanatlarının uç kısımlarında oluşan dairesel hava akımı meydana gelir.

Geniş gövdeli bir uçağın arkasında dar gövdeli bir uçak gelirse bunlardan etkilenir. Yukarıdaki görselde dairesel hava akımının nasıl ve nerede oluştuğu simüle edilmiştir.

Taşıyıcı Türbülans

Taşıyıcı türbülans yeryüzünün eşit bir şekilde ısınmaması sonucu oluşan bir türbülans çeşididir.

Sıcak hava yükseldiğinde , rüzgârın yönü ve hızında değişikliklere sebep olur.

Bu şekilde bir hava akımıyla karşılaşan uçuş ekibi , rotasını değiştirmek zorunda kalırlar.

Dağ Türbülansı

Türbülans Çeşitleri Dağ Türbülansı

Dağ Türbülansı kuvvetli rüzgâr akımının dağ kenarlarından ve teplerinden süratli bir şekilde geçmesi sonucunda meydana gelir. Dağların yeri belli olduğu için türbülans oluşacak yerlerden kaçınmak pilotlar için daha kolaydır.

Uçağa Yıldırım Düşerse Ne Olur?

Uçakta yıldırım çarpması yapılan araştırmalara göre  yılda ortalama en az 1 kez olmaktadır.  Uçağa yıldırım çarparsa yüksek bir ses ve parlak  bir ışık meydana gelir.  

Uçağa yıldırım düşerse, yıldırım uçağa zarar vermeden havaya karışır. Uçağın gövdesinde kullanılan özel atisatik boya sayesinde oluşan elektrik uçağın içine geçmez. Bu özel donanım sayesinde yıldırım çarpmaları tehlikeli bir durum oluşturmaz.

Yıldırım Çarpması Uçağı Düşürür mü?

Yıldırım çarpmasından dolayı uçaklar düşmez. Geçmişte neden düştüğü ile ilgili hiç bir geçerli sebep bulunmayan uçak kazalarında yetkililer bazen sebep olarak yıldırım düşmesini göstermişlerdir.

228 yolculu Airbus-330,  Atlantik okyanusu üzerinde geçerken elektrik arızası mesajı verilmiş, 15 dakika sonra da haber alınamamıştır. Sabotajdan tutun depremlere kadar bir çok komplo teorisi oluşturulan bu olaydan sonra yetkililer düşme nedeni olarak yıldırım çarpmasını göstermişlerdir.

Uçaklar Ne Kadar Güvenli?

Uçaklar Ne Kadar Güvenli

Uçaklar ne kadar güvenli demek yerine aslında o ülkenin havacılık otoritesi ne kadar sık denetim yapıyor, ne tür yaptırımları var demek daha doğru olur. “Uçak kazaları neden olur?” başlığımızda belirlediğimiz etmenler bu şekilde minimalizme edildiğinde uçak kazaları yok denecek kadar az olacaktır.

Yolcu taşımaya izin verilen tüm uçaklar tüm standartları geçmiş demektir. Uçak tipinin ne olduğu önemli değildir. Teknolojik gelişmelerle beraber kurulan sistemler uçakların  havada çarpışma, rüzgar değişimleri gibi olaylardan oluşabilecek kazaların önüne geçmiştir.

Uçakta En Güvenli Koltuk Hangisi?

Uçakta En Güvenli Koltuk

Uçakta en güvenli koltuk hangisi sorusunun cevabını vermek çok zor. Kazanın meydana geliş şekline göre bazı koltukların avantajı olabiliyor. Örneğin;

Uçak kazalarında arka koltuklar daha mı güvenli?

Uçak bir yere inerken önden vuruyorsa veya alçalma sırasında ortada vuruyorsa uçak kazalarında arka koltuklar daha güvenlidir deriz. Arka koltuklarda aynı zamanda çok fazla mide bulantısı hissedersiniz. Kuyruk bölümündekilerin sürekli gezinmelerinin sebebi genellikle budur.

Uçak kazalarında ön koltuklar daha mı güvenli?

Uçak alçalırken ortasında vurduğunda ön koltuklar ve arka koltuklar daha güvenlidir.

Uçak kazalarında orta koltuklar daha mı güvenli?

Türbulans sırasında  diğer koltuklara göre daha az etkilenirsiniz. Uçaklarda orta kısım aynı zamanda uçağın ağırlık merkezidir.

Pencere tarafı mı yoksa  Koridor tarafı mı daha güvenli?

Koridor tarafında  bagaj bölümü kapağı açıldığında aşağı bir çanta düşerse zarar görme ihtimali pencere tarafındaki yolcuya göre daha yüksektir. Bu açıdan bakılınca pencere tarafın daha güvenli görülmektedir.

Bunları da beğenebilirsin

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.