Dünya Nasıl Oluştu? Dünyanın Oluşum Süreci

Dünya Nasıl oluştu? Bing Bang Patlamasından, Yıldızların, Güneşin, Güneş Sisteminin, Mevsimlerin oluşumuna kadar Dünyanın Oluşumu Süreci İnceliyoruz.

Dünya Nasıl Oluştu?

Dünya Nasıl Oluştu? öncesi sonrası

Dünya Nasıl Oluştu? Güneş Sistemi’nin yaşamaya elverişli tek gezegeni olan Dünya’nın hikayesi ne zaman başladı?  Sorularına yanıt aramaya çalışacağız…

Dünya oluşum sürecindeyken orada değildik. Peki Dünya’nın nasıl oluştuğunu nasıl bilebiliriz?

Bir şey oluşurken orada değilseniz, sahip olabileceğiniz tek şey teorilerdir. Bu yüzden Dünya’nın nasıl oluştuğuna dair elimizde birçok teori bulunmaktadır. Dünya’nın oluşum hikayesi, Dünya var olmadan çok daha önce başlıyor…

Dünyanın Oluşumu

Dünya’nın oluşumunu anlayabilmek için evrenin oluşumuna kadar gidiyoruz. Büyük patlamayı gerçekleştirip, önce yıldızları daha sonra Güneş Sistemini ve gezegenimizin nasıl oluştuğunu anlatacağız.

Bing Bang Patlaması
Bing Bang Patlaması

Her şey 13.8 milyar yıl önce Büyük Patlama ile başladı. Büyük Patlamayı bir kartopu savaşına benzetebiliriz:

Mesela bir kartopu savaşı yaptığınızı hayal edin. Başlangıçta kartopunuz oldukça küçük. Ama sonra birine fırlatıyorsunuz ve kartopu patlıyor.  Patlayan kartopu her yere yayılıyor ve kartopunun ilk halinden daha çok yer kaplıyor. Büyük patlamada yaşanılan şey de bununla aynıdır.

Yıldızların oluşum evreleri
Yıldızların oluşum evreleri

Büyük patlamadan sonra sadece iki element vardı: Hidrojen ve Helyum. İlk yıldızlar var olan hidrojenden oluştu. Nesiller boyunca yıldızlar nebula adını verdiğimiz gaz bulutları içinde oluşmaya başladı.  Hidrojen ve Helyum elementlerinin saltanatı bu yıldızların yaşlanmasına kadar devam etti. Bu yıldızlar yaşlanınca çekirdeklerinde oksijen, demir vb. daha ağır elementler oluşturdular.

İlk nesil yıldızları ölünce, uzaya savruldular. Bu da gelecek nesil yıldızların oluşumu için atılan tohum oldu. İkinci nesil yıldızların oluşumundan sonra daha ağır elemente sahip bazı yıldızlar ilk gezegenleri oluşturdular.

Güneş Sisteminin oluşum evreleri
Güneş Sisteminin oluşum evreleri

Bundan yaklaşık 5 milyar yıl önce galaksinin oldukça sıradan bir yerinde sıra dışı bir şey oldu. Hidrojen gazını ve ağır element çöplüğünü yakındaki bir nebula içine iten bir süpernova ya da nebulayı altını üstüne getirerek geçen bir yıldızın etkisiyle güneş sistemi oluştu.

Yaklaşık 4,6 milyar yıl önce güneş sistemi güneş bulutsusu adı verilen bir gaz bulutuydu. Yerçekiminin etkisiyle bulutsunun tozu ve kayaları bir araya geldi. Daha sonra bu malzeme kendi içine çökerek bulutsunun merkezinde Güneş’i oluşturdular.

Dünya Nasıl Oluştu? Sorumuza tekrar geri dönecek olursak…

Yerçekimi, kalan parçacıkları bir araya getirmeye devam etti, onları daha büyük bedenlere topladı, sonuçta Dünya’yı ve güneş sistemimizdeki diğer gezegenleri oluşturdu. Dünya ise yolunu güneşten üçüncü gezegen olarak buldu.

Dünya'nın oluşumu ve Dünya nasıl oluştu

Dünya’nın oluştuğu ilk günlerde kayalık yığınlar, şiddetli çarpışmalar hala devam ediyordu.  Yaklaşık 4,5 milyar yıl önce, Theia adında, Mars büyüklüğünde bir gezegen Dünya ile çarpışarak neredeyse Dünya’yı yok olmasına sebebiyet veriyordu. Uydumuz olan Ay’ın oluşumu da bu şiddet dolu çarpışmanın ürünüdür.

Ay’ın oluşumu hakkında detaylı bilgi almak isterseniz bu makalemizi inceleyebilirsiniz: 

Ay Nasıl Oluştu? Ay’ın Oluşumu Teorileri

 

Dünya’da Mevsimlerin Oluşumu

Dünya – Theia gezegeni arasında yaşanan bu çarpışmadan sonra Dünya kabuğu, yığınlar halinde uzaya savruldu. Yumru halini alan Dünya, etrafında dönerek kendi yörüngesini başlatırken bazı gezegenler ise Dünya ile birleşti.

Ay’ı oluşturan bu kazanın ardından Dünya’nın eğim açısı “0” dereceden “23,5” derece olarak değişti. Eğim açısından bu sapma, Dünya üzerinde mevsimlerin oluşumuna sebep oldu.

 

Dünya Nasıl Oluştu? Dünya’nın çekirdeğinin oluşumu
Dünya’nın çekirdeğinin oluşumu

Dünya Çekirdeğinin Oluşumu

Oluşan yeni Dünya, bugün üzerinden yaşadığımız gezegenden çok farklıydı. İlk zamanlarda gezegenin kabuğu, mantosu ve çekirdeği yoktu ve bunun yerine tüm elementler eşit olarak bir araya geldi. Okyanuslar, kıtalar ve atmosfer yoktu. Zamanla Dünya, göktaşı çarpışmaları, gezegensel sıkışmanın da etkisiyle ısınmaya başladı. Birkaç yüz milyon yıl sonra Dünya sıcaklığı 2.000C’ye  (demirin erime noktası) ulaştı ve Dünya’nın çekirdeği oluştu.

Zamanla Dünya soğumaya başladı ve bir manto kabuğuna yerleşti. Burada oluşan tektonik depremlerle Dünya bugünde bildiğimiz haline benzemeye başladı.

Dünya’nın Atmosferi ve Okyanusların Oluşumu

Bundan 4 milyar yıl önce Dünya’nın atmosferi ve okyanuslar oluşmaya başladı. Dünya’nın ilk  atmosferi yeterince oksijen içermiyordu. Ancak atmosferin ve okyanusların varlığı ilk canlı yaşamın oluşmasına için bir dayanak noktası oldu. Mikroorganizma canlıları yaklaşık 4 milyar yıl önce evrildi.

Yaklaşık 2,5 milyar yıl önce yeterince oksijen birikti. Artık Dünya canlı yaşamına hazırdı…

Dünya’daki İlk Canlı Nasıl Oluştu?

Dünyadaki ilk canlı nasıl oluştu

Dünya’daki İlk Canlı Nasıl Oluştu? Sorumuza cevap vermeden önce Dünya’nın oluşumundan sonraki ilk 4 milyar yıla geri dönüyoruz. İlk 4 milyar yıl boyunca Dünya’dan basit bir hücreden daha karmaşık bir yaşam yoktu. Daha sonra  ilginç bir şey oldu, ve hala bilinmeyen nedenlerle, bundan 575 milyon yıl önce çok hücreli yaşam formları bir anda çoğalmaya başladı. 

Bilim insanlarına göre bu ekosistem devrimin başlangıcı ise  yaklaşık 700 milyon yıl önce Dünya’nın neredeyse tüm yüzeyini kaplayan buzulların, büyük dağları toz haline getirerek fosfatlar gibi hayat veren besin maddelerini serbest bırakmasıyla başladı. Ve daha sonra yaşanan aşırı küresel ısınmadan dolayı buzullar eridi ve okyanuslar besinle yıkandı. Bu devrim Dünya’da canlı yaşamın oluşması için uygun bir ortam hazırlanmıştı.

Kronolojik sıra ile:

  • 570 milyon yıl önce ilk eklem bacaklılar
  • 530 milyon yıl önce ilk balık türü
  • 475 milyon yıl önce ilk kara bitkisi
  • 370 milyon iki yaşamlı canlılar olan amfibiler
  • 320 milyon önce ilk sürüngenler
  • 225 milyon yıl önce dinozorlar
  • 200 milyon yıl önce memeli canlılar
  • 150 milyon yıl önce ilk kuşlar
  • 130 milyon yıl öncesi çiçekli bitkiler
  • 66 milyon yıl önce dinozorlar yok oldu.
  • 14 milyon yıl önce ilk büyük maymunlar
  • 200 bin yıl önce ise ilk insan ortaya çıktı.

Dünya nasıl oluştu? Sorusuna halen bilim adamlarının ve jeologların sorduğu bir soru, ortaya bir çok teori halen atılmakta. Bizlerde bilim dünyasının en çok kabul ettiği teorilerden yola çıkarak Büyük Patlamadan başlayarak Dünya’nın oluşumunu ve Dünya’daki ilk canlı yaşamları sizlere aktardık.

Son olarak sizleri Carl Sagan’ın meşhur “Soluk Mavi Nokta” konuşması ile baş başa bırakıyoruz.

Bunları da beğenebilirsin
2 Yorumlar
  1. Carl Sagan diyor

    Dünya, dev bir evrensel arenada yer alan çok küçük bir sahnedir. Bütün o komutan ve imparatorların akıttıkları kan göllerini düşünün… Şan ve şöhret içerisinde, bu noktanın küçük bir parçasında kısa bir süre için efendi olabildiler. Bu noktanın bir köşesinde yaşayanların, başka bir köşesinde yaşayan ve kendilerinden zar zor ayırt edilebilen diğerleri üzerinde uyguladıkları zulmü düşünün… Anlaşmazlıkları ne kadar sık, birbirlerini öldürmeye ne kadar istekliler, nefretleri ne kadar yoğun!

    Bu soluk ışık noktası, bütün o kasılmalarımıza, kendi kendimize atfettiğimiz öneme ve evrende öncelikli bir konuma sahip olduğumuz yolundaki yanlış inancımıza meydan okuyor. Gezegenimiz, çevremizi saran o büyük evrensel karanlığın içerisinde yalnız başına duran bir toz zerreciğidir. İçinde yaşadığımız bilinmezlik ve bütün bu enginliğin içerisinde, başka bir yerden bir yardımın gelip bizi bizden kurtaracağına dair hiçbir ipucu yoktur.

    Dünya… Şu ana kadar, yaşam barındırdığı bilinen tek gezegen. En azından yakın gelecekte, türümüzün göçebileceği başka hiçbir yer yok. Evet, ziyaret ediyoruz. Ama henüz yerleşemiyoruz. Beğensek de beğenmesek de, Dünya şu an için yaşadığımız yegâne yer.

  2. Gülçin Koç diyor

    Dünyanın oluşum sürecini bu kadar detaylı ve anlaşılır alan başka bir site görmedim , ama hem ödevimi yaptım hemde çok şey öğrendim

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.