Işık Yılı Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Işık Yılı Nedir?

Işık Yılı Nedir?

Işık Yılı Nedir? Mesafeyi ölçmenin bir yoludur. Bu size mantıklı gelmeyebilir çünkü “ışık yılı”  bir zaman birimi olan “yıl” kelimesini içerir. Buna rağmen, ışık yılları zamanı değil mesafeyi ölçer.

Yaşadığınız yere veya duruma bağlı olarak mesafeleri; inç / fit / mil veya santimetre / metre / kilometre cinsinden ölçmek için kullanılır. Bir metrenin veya bir kilometrenin ne kadar uzun olduğunu biliriz çünkü bu birimleri hayatımızda sık sık kullanıyoruz.

Gökbilimciler teleskoplarını yıldızlara bakmak için kullandıklarında ise işler çok farklı bir hal almaya başlar. Çünkü mesafeler devasa. Örneğin en bilinen  yıldızlardan olan dünyaya en yakın yıldız Proxima Centauri (güneşimizden sonra) yaklaşık  38.000.000.000.000 kilometre uzaklıkta bir mesafededir. Bu tabi ki en yakın yıldız ama bundan milyarlarca kat daha uzak yıldızlar var. Bu devasa mesafeler hakkında konuşmaya  başladığınızda, mil veya kilometre kullanmak bizim için pek pratik olmayabilir, çünkü sayılar inanılmaz derecede büyür. Hiç kimse 20-25 basamaklı sayıları yazmak veya konuşmak istemez!

Bilim insanları uzun mesafeleri ölçmek için ve bunu rahatça ifade edebilmek için farklı bir birime ihtiyaç duymuşlardır. Işık yılı birimi bu duyulan ihtiyaç sonucu ortaya çıkmıştır. Dünyaya en yakın olan yıldıza  mesafemiz 38.000.000.000.000 kilometre demek yerine ışık yılı ile hesaplayacak olursak 4,24 IY diyebiliriz. Gördünüz mü yazması ve söylemesi ne kadar da kolay oldu.

Bu sebeplerden dolayı gökbilimciler gezegenlerin, yıldızların ve galaksilerin aralarındaki mesafeleri belirlemek için, günlük hayatta kullandığımız mesafe ölçü birimleri yerine, onları bu devasa sayılardan kurtaracak olan ışık yılı birimini kullanırlar.

Işık yılını mesafe ölçümü olarak kullanmanın başka bir avantajı daha vardır. Yıldızların yaşını belirlememize de yardımcı olurlar. Diyelim ki bir yıldız 1 milyon IY uzaklıkta olsun. O yıldızdan gelen ışık bize ulaşmak için ışık hızında yolculuk etti. Bu nedenle, yıldızın buraya gelmesi 1 milyon yıl sürdü ve gördüğümüz ışık 1 milyon yıl önce oluşmuştu. Aynı şekilde, güneşimiz 8 ışık dakikası uzaklıktadır. Güneş aniden patlayacak olsaydı, sekiz dakika boyunca bundan haberimiz olamayacaktı çünkü patlamanın ışığının buraya ulaşması 8 dakika  sürecekti.

Işık Yılı Nasıl Hesaplanır?

Işık Yılı Nasıl Hesaplanır

Işık yılı, ışığın bir yılda gidebileceği mesafedir. Işık yılını hesaplamak için önce ışığın boşluktaki hızını bilmemiz gerekirIşık hızı saniyede 299.792.458 metredir. (186.000 mil). Yani ışık hızı yaklaşık olarak bir saniyede 300.000 kilometredir. Bunun ne kadar hızlı olduğuna dair bir fikir edinmek istiyorsanız, ışık bir saniyede Dünya’nın etrafında yedi kez seyahat edebilir örneğini verebiliriz.

Işık hızından bahsetmişken bununla ilgili bir yazımız var, belki okumak istersiniz: Işık Hızı Nedir? Işık Hızı Geçilirse Ne Olur?

Peki ışık yılı (IY) nasıl hesaplanır?

Işık Yılı = (ışık hızı) x (bir yıl).  Işık hızını “c” değişkeni ile temsil edilebildiğinden, denklemi d = c x t olarak da yazabiliriz, burada d ışık yılı mesafesi, c ışık hızı ve t zamandır.

Bir ışık yılının kilometre cinsinden mesafesini öğrenmek istiyorsanız, ışığın hızını kilometre / saniye cinsinden bulmanız gerekir. Bu hesaplama için bir Dünya yılında kaç saniye olduğunu bilmeniz gerekir.

Hadi o zaman hesaplamaya başlayalım:

1 yıl 8765.81 saattir. 1 saat ise 3600 saniyedir. Bunları çarparsak 1 yılın 3,1556916×107  saniye olduğunu buluruz.

1 IY ise;  d = c x t formülünden;

1 IY = 3 x 108 m/s x 3,1556916 x 107 s   (çarpım durumunda saniyeler birbirini götürür.)

1 ışık yılı= 9,49 x 1015 metredir.

Işık yılı birimini kullanarak bazı mesafeler hakkında  şunları söyleyebiliriz:

  • Dünya ile Ay arasındaki mesafe 1,5 ışık saniyesidir.
  • Dünya ile Güneş arasındaki mesafe 8 ışık dakikasıdır.
  • Gökyüzümüzün en parlak yıldızı olan Sirius; 8,6 IY uzaklıktadır.
  • Martı Bulutsu (Nebula) 3800 IY mesafede.
  • Yengeç Bulutsu 7000 IY mesafede.
  • Patlaması an meselesi olan Betelgeuse yıldızı 642 IY uzaklıkta.
  • Samanyolu Galaksi yaklaşık 150.000 IY genişliğindedir.
  • Andromeda Galaksi 2,3 milyon IY uzaklıktadır.

Ayrıca gökbilimciler çok daha uzak mesafeleri ölçmek için ışık yılını kullanmak yerine parsek birimini kullanırlar. 1 Parsek, 3.3 ışık yılına eşittir.

Bunları da beğenebilirsin

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.